5 huyền thoại về chế độ ăn thực vật toàn phần

Khi các bệnh mãn tính ngày càng ảnh hưởng đến sức khỏe của người Mỹ, mối liên hệ giữa thói quen ăn kiêng và phòng chống bệnh tật đang tạo sức hút trong nguồn lực chăm sóc sức khỏe của nước Mỹ.

Bác sĩ Colin Zhu, DO, một bác sĩ gia đình về chỉnh hình xương, người hành nghề y lối sống, đã nhìn thấy con đường phía trước rất rõ ràng. Bác sĩ Zhu là một người dũng cảm ủng hộ việc dạy cách ăn uống khỏe mạnh hơn, tập thể dục và kiểm soát căng thẳng cho bệnh nhân.

“Chúng ta đang sống trong thời đại của căn bệnh mãn tính đang hoành hành trên cả đất nước chúng ta và góp phần gây ra bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh tim, ung thư và béo phì,” Tiến sĩ Zhu nói “và chúng ta có thể ngăn chặn phần lớn chuyện đó bằng cách thay đổi lối sống và chế độ ăn uống hợp lý.”

Trong quá trình đào tạo của mình, Tiến sĩ Zhu đã học được rằng những lợi ích của chế độ ăn thực vật toàn phần hoặc chế độ ăn dựa trên thực vật, một mô hình ăn uống khuyến khích tiêu thụ thực phẩm thực vật chưa tinh chế (như trái cây, rau, củ, ngũ cốc, các loại đậu, quả hạch và hạt) và không khuyến khích các loại thịt, các sản phẩm từ sữa, trứng và thực phẩm đã qua chế biến.

Một khi chế độ ăn dựa vào thực vật toàn phần có lợi như vậy, đây có thể là một lựa chọn dễ nản lòng và cực đoan cho nhiều người. Đó là lý do tại sao Tiến sĩ Zhu áp dụng khái niệm “Bỏ bớt” đối với bệnh nhân của mình.

“Tôi ủng hộ việc ăn nhiều thực vật hơn nhưng tôi không thực sự xác nhận rằng bạn cần phải ăn kiêng thuần chay hoặc ăn chay”, Tiến sĩ Zhu tác giả của “ Thrive Medicine: How To Cultivate Your Desires and Elevate Your Life” cho biết. Thay vào đó, ông khuyên các bệnh nhân nên “Bỏ bớt” thức ăn dở bằng thức ăn ngon. “Tôi nghĩ rằng mọi chuyện sẽ tiến triển tốt nhất khi bạn thực hiện các bước nhỏ, bởi vì bạn càng nhìn thấy kết quả, có thể bạn càng tiếp tục ăn uống khỏe mạnh hơn.”

Tiến sĩ Zhu cho hay có nhiều câu chuyện hoang đường và những điều không đúng sự thật xung quanh chế độ ăn dựa vào thực vật toàn phần, tuy nhiên hiểu biết sự thực từ chuyện hư cấu có thể giúp bạn đưa ra những lựa chọn ăn kiêng sáng suốt hơn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, hạnh phúc và tuổi thọ của bạn.

Với suy nghĩ đó, dưới đây là năm câu chuyện hoang đường (hoặc có thể dùng từ huyền thoại) về chế độ ăn thực vật toàn phần bị lật tẩy.

Chuyện hoang đường 1: Chế độ ăn thực vật toàn phần không khỏe mạnh bằng các chế độ khác.

Sự thật: Chế độ ăn thực vật toàn phần (Whole food plant-based) không chỉ có thể ngăn ngừa mà còn điều trị bệnh động mạch vành (CAD), nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Mỹ ở cả nam và nữ và các bệnh khác.

Trong một nghiên cứu 21 năm tại Bệnh viện Cleveland do Bác sĩ y khoa Tiến sĩ Caldwell Esselstyn Jr. cho biết bệnh động mạch vành (CAD) cấp cao đã dừng và đảo ngược ở những bệnh nhân tuân thủ chế độ ăn uống từ thực vật và duy trì tổng lượng cholesterol dưới 150 mg/dL và cholesterol LDL dưới 80 mg/dL.

Trong một nghiên cứu khác năm 2008 do Bác sỹ y khoa Dean Orquer và các đồng nghiệp, chế độ ăn uống dựa trên thực vật kết hợp với tập thể dục và giảm căng thẳng đã cho thấy sẽ ngăn cản sự tiến triển ung thư tuyến tiền liệt ở một số bệnh nhân.

“Bệnh động mạch vành hầu như không xuất hiện ở các nền văn hóa ăn chế độ ăn uống từ thực vật, như người Ấn Độ Tarahumara ở miền bắc Mexico, người vùng cao Papua ở New Guinea, và cư dân nông thôn Trung Quốc và miền trung châu Phi,” Tiến sĩ Esselstyn đã viết tại Khoa Tim mạch dự phòng. “Hàng trăm ngàn người dân nông thôn Trung Quốc đã sống nhiều năm mà không mắc một chứng nhồi máu cơ tim nào được ghi nhận.”

Chuyện hoang đường 2: Tôi sẽ không có đủ protein trong chế độ ăn dựa vào thực vật toàn phần (Whole food plant-based).

Sự thật: Mặc dù hầu hết người Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào đạm (protein) lấy từ động vật, nhưng sự thật là chúng ta có thể đáp ứng nhu cầu protein hàng ngày với đạm thực vật bằng các món ăn chay.

Bạn có thể xem bài viết vào để hiểu rõ về đạm thực vật: Sự thật về đạm thực vật

“Trong lịch sử, người Mỹ đã liên hệ protein với việc tăng cơ và sức mạnh, và coi động vật là nguồn cung cấp chính,” Tiến sĩ Zhu nói. “Nhưng chúng ta có thể tiếp nhận tất cả lượng dinh dưỡng cần thiết từ thực vật, ngoại trừ vitamin B-12 và vitamin D. Trong khi đó, chất béo động vật có rất nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol trong chế độ ăn uống, là 3 nhân tố nguy hiểm hàng đầu làm tăng việc mắc bệnh tim, kẻ giết người số 1 ở Mỹ.”

Nguồn bổ sung vitamin B-12 và vitamin D tốt nhất: Bổ sung dưỡng chất khi ăn chay

Chuyện hoang đường 3: Không có gì sai khi thịt nạt (đạm động vật) được chiên hoặc nướng.

Sự thật: Khi bạn cho thực phẩm có nguồn gốc động vật có nhiều chất béo và protein đến nhiệt độ cao thông qua chiên hoặc nướng, chúng tạo thành các sản phẩm cuối cùng đã được hóa đường ở cấp cao (AGE), là những độc tố thúc đẩy quá trình lão hóa gây mất cân bằng lượng oxy hóa và các bênh viêm nhiễm dẫn đến đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng ở mắt, bệnh Alzheimer và tổn thương xương, tim, thận và gan, Tiến sĩ Zhu nói. “AGE xuất hiện từ cách nấu ăn này có thể làm giảm tuổi thọ.”

Ngược lại, thực phẩm có nhiều carbohydrate như rau, trái cây và ngũ cốc, chứa tương đối ít AGE, ngay cả sau khi nấu.

Chuyện hoang đường 4: Chế độ ăn uống thực vật là chế độ high-carb (chế độ ăn nhiều tinh bột)

Sự thật: Tất cả các carbohydrate không được tạo ra bằng nhau, Tiến sĩ Zhu nói. “Mẹ Thiên Nhiên tạo ra mọi thứ. Họ không chỉ cung cấp cho chúng ta carbs đơn giản(simple carbs), mà còn cung cấp carbs phức tạp (complex carbs), đó là những năng lượng mà cơ thể chúng ta cần – cũng như vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.” Các loại thực phẩm nguyên chất từ thực vật, như trái cây, rau và ngũ cốc, cũng giàu protein và chất xơ, giúp làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate, vì vậy chúng ta không gặp phải sự đột biến của lượng đường huyết.

Chuyện hoang đường 5: Chế độ ăn dựa trên thực vật sẽ khiến bạn lúc nào cũng đói cồn cào.

Sự thật:Điều này không đúng,” Tiến sĩ Zhu nói. “Khi mọi người nghĩ về thực phẩm từ thực vật, họ cứ nghĩ đến việc phải ăn rau xà lách cho mỗi bữa ăn. Nhưng trong chế độ ăn dựa vào thực vật toàn phần, calorie sẽ đến từ củ, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu như đậu Hà Lan, đậu lăng (lentils) và các loại đậu.” Những thực phẩm này giúp bạn nạp chất xơ, đó là thứ khiến chúng ta cảm thấy no và chống cảm giác thèm ăn.

Mặt khác, chế độ ăn kiêng tiêu chuẩn Mỹ, thường có nhiều thực phẩm được làm ngọt nhân tạo, đã qua chế biến cùng với muối, thịt đỏ và bơ sữa có lượng calorie cao và nghèo chất dinh dưỡng, Tiến sĩ Zhu nói. “Đó là khi bạn sẽ cảm thấy đói và cuối cùng lại ăn nhiều calorie hơn để dập tắt những cơn đói đó.”

Nguồn tiếng anh:
https://thedo.osteopathic.org/2018/07/5-myths-about-whole-food-plant-based-diets-debunked/